وش نویسی "خطاطی” ءُ کاشی کاری ءِ ازم  ھلاس بوھگ ءَ انت

رپورٹ: اورنگزیب اسلم بلوچ

پنچ ہزار سال کوھنیں شہر ملتان مُدام ءَ چہ  تژن ءُ بچکند ءِ بنجاھ بوتگ۔  ادے ازمکار ءُ دستکار آں سرجمیں دگنیا ءَ وتی ازم ءُ زانت ءَ را پیش داشتگ ایشی مستریں درور "تاج محل” انت ایشی جوڑ کنگ ءَ ملتان ءِ وش نویس ، ہنر مند ءُ زانتکار آں بھر زرتگ۔  ایندگر ازم آنی وڑ ءَ ملتان  چہ کرناں وش نویسی ءِ ازم ءُ کاشی کاری ءِ ھم بنجاھ انت۔ محمد بن قاسم ءِ آیگ ءَ پد   اے دمگ ءَ  اسلام شنگ بوتگ ءُ وش نویسی ءَ ھم دیمروئی کتگ۔  اے وش نویسی   ءَ انچو دیمروئی کتگ کہ بازیں ملک آں چہ زانتکارنی مزنیں کساسے لاہور، ملتان، دہلی ءَ سر بوتگ۔

قرآن پاک ءَ را  بازیں رسم الخطے ءِ تہ ءَ نبشتہ کنگ بوتگ ءُ وش نویسی  ءِ ازم ءَ  کوفی رسم ءُ الخط ءَ چہ جدید نسخ ءُ نستعلیق خط ءَ تاں یک دراج بُریں  پندے جتگ ءُ پدا قرآنی نبشتانک آنی لتہ ءَ اے وڑیں درشان داب ودی کنگ بوتگ  کہ آ قمری رسم الخط ، گلزاری رسم الخط  ءِ نام ءَ زانگ بنت۔  ھمے وڑ ءَ ملتان ءِ کوھنیں مسیت ءُ درگاہ آنی سر ءَ استیں وش نویسی ءِ بے مٹیں نمونگ  مرچی ھم ھما  ازمکار آنی یات ءَ گیج انت  کہ آواں ملتان ءَ  اے ازم ءَ را دیمروئی داتگ۔

بادشاہ بابر   یک بے مٹیں وش نویسے بوتگ آئی ءَ نسخ ءَ  چہ خط بابری ءِ  جوڑیشت کتگ۔  جہانگیری زمانگ ءَ یک نامداریں  وش نویس عبدالعزیز ملتانی قریشی ءَ  چہ وتی  وش نویسی ءَ  جہانگیر ءَ را  وش کتگ بوتگ۔  میر ملا قیوم قندھاری ثم ملتانی ءَ وتی گڈی امبر  ملتان ءَ گوازینتگ  ءُ وش نویسی ءِ ازم ءَ را دیمروئی داتگ۔  شاہجان ءِ دور ءَ  ملا عبدالحق شیرازی ءِ تلامذہ ءَ سلطان محمود قریشی  ملتانی ءِ نبشتہ کتگیں بازیں نمدی  وھد ءِ شاہ جہان ءِ دیم ءَ چہ گوستگ انت گڈا ایشی ءَ ملتان ءَ چہ  آئی ءِ دربار ءَ گوانک جتگ بلے  آ واتر ملتان ءَ اتک ءُ ملتان ءِ نندوک آناں وتی ازم سر کتگ۔

ملتان  ءَ  سیزدھی کرن ہجری ءَ مزنیں مزنیں وش نویس ودی بوتگ انت۔ نواب مظفر خان شہید ءِ گورنری ءِ دور ءَ  وش نویسی ازم ءَ را ملتان ءَ باز دیمروئی رستگ۔ حضرت حافظ جمال چشتی ملتانی،  خواجہ خدا بخش چشتی ملتانی،  منشی غلام حسن شہید ملتانی، حضرت پیر دلیر قادری ملتانی وڑیں واجہ آں خطاطی ءَ را ناں کہ دیمروئی داتگ۔

ملتان  ءِ  کوھنیں ماڑی آنی  در ءُ دیوار آنی  شک آنیسر ءَ وش نویسی ءِ  بازیں نمونگ است  انت، کہ آواں چہ اے زانگ بیت  کہ ملتان ءَ اے رواج باز کوھن انت۔

حضرت بہائوالدین زکریا ءِ مزار ءَ پترگ ءِ وھد ءَ  دیم ءَ یک برانڈاہ ءِ گند ءَ کئیت کہ آئی تہ ءَ ھپت مہراب انت۔  ھمک محراب ءِ سر ءَ ملتانی رواج ءِ  کاشی کاری ءُ اکس کاری ءُ وش نویسی ءِ  زیبائیں ڈولداریں نمونگ است انت۔  ایش سبزیں پتکگیں  اشت آناں  یکجا کتگ ءُ جوڑ کنگ بوتگ انت۔

ملتان ءِ  کوھنیں ءُ نوکیں مسیت آنی در ءُ دیوار محراب ءُ منبر  ءِ سر ءَ وش نویسی ءِ انچیں نمونگ  است انت کہ آوانی گند ءَ انسان ابکہ بنت۔

میاں اوستمانی نامداریں وش نویس "خطاط” راشد سیال گوستگیں 35 سال ءَ چہ اے ازم ءِ گوما بندوک انت۔ آئی ءَ چہ وش نویسی ءَ  سفر ءِ بندات کتگ ءُ پدا "خطاطی” ءِ وسیلگ ءَ  سرجمیں دگنیا ءَ نامدار بوتگ۔  آ خطاطی ءَ را کپپیوٹر ءِ گوما ھمگرنچ کنوکیں  ملتان ءِ بنداتی ازمکارآں چہ یک ات۔  راشد  ویال ءِ ازمکاری آنی  نماش پاکستان ءَ ھوار  سرجمیں دگنیا   ءِ بازیں ملک آنی تہ ءَ برجم دارگ بوتگ انت۔

ملتان  ءَ کاشی کاری ازم ءِ سر ءَ یکیں ھاندان کار کنگ ءَ انت۔ یک زمانگ ءِ بوتگ کہ ملتان ءَ کاشی کار آنی نام ءَ چہ یک سرجمیں محلہ ءِ آبات بوتگ۔ محلہ  گراں استیں وھد ءَ یک  ءِ است انت بلے اے میتگ  ءَ  کاشی گر نیست انت۔  محمد واجد کاشی کار ءِ شمار اے شہر ءِ نامداریں کاشی گر  آنی لڑ ءَ گرگ بیت۔ آئی ءِ ھاندان ھپت پشت آں چہ اے ازم ءِ گوما بندوک انت۔  اے وھد ءَ اے ھاندان ءِ 10 ءَ چہ بگر 15 مردم اے کار ءَ کنگ ءَ انت۔  آئی ءَ گوشت کہ آ دھ سال ءِ امبر ءَ چہ اے ازم ءَ گوں بندوک انت۔  آئی ءِ پت اللہ ڈیوایا  آئی ءِ استاز انت۔ محمد واجد ءَ گوشت کہ آئی ءِ ھاندان محمد بن قاسم ءِ گوما ملتان  ءَ اتکگ۔

محمد واجد ءَ گوشت کہ پاکستان ءِ یک کوھنیں ازم ات ایش سرجمیں دگنیا ءَ زانگ ءُ پجارگ بیت۔ ایش یک جوانیں ازم ات  ایشرا الس آنی اندر سک باز نامداری رستگ۔ آئی ءَ گوشت کہ کوٹ مٹھن ءَ خواجہ غلام فرید،ملتان ءَ بہاءالدین زکریا، شاہ  رکن عالم ءَ ھوار جتا جتائیں مزار آنی سر ءَ  آئی ءِ بزرگ آں کاشی گری کتگ۔  ھمے رنگ ءَ اوچ شریف ءَ بی بی جیوندی ءِ مزار  ءِ سر ءَ ھم ھمے ھاندان ءِ کار  ساڑی انت۔  آئی ءَ گوشت کہ مزار آنی رنگ ءُ روگن ءِ واستہ  آئی ءَ را گوانک جنگ بیت چیا کہ  نوں اے ازم ءِ گوما  بازیں ھاندان بندوک انت۔ آئی ءَ گیش گوشت کہ ملتان ءُ اسلام آباد ءِ  بالی  پٹ ءِ  ماڑی ءَ  کاشی گری ءِ ازم ءِ نونگ است انت۔